حسين قرچانلو
29
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
دارد . در حماة انواع درختان ميوه به عمل مىآيد ؛ از جمله زردآلوى شيرينى است كه هستهء آن نيز مانند بادام شيرين است . « 1 » سلميّه از ديگر شهرهاى اردوگاه حمص است . گفته شده كه اين شهر را عبد الله بن صالح بن على بن عبد الله بن عباس بن عبد المطلب بنا كرد و فرزندان خود را در آن جاى داد و اكنون فرزندان عبد الله در آن زندگى مىكنند . « 2 » ابن خرداذبه ، سلميّه را از نواحى حمص دانسته است . « 3 » يعقوبى مىنويسد : اين شهر در بيابان قرار دارد و بانى آن ، عبد الله بن صالح ، نهرى به سوى شهر جارى ساخت و در زمين آن آب يافت و در آن زراعت زعفران كرد . مردم آن ، از اولاد عبد الله بن صالح هاشمى و موالى ايشان و برخى از مردم به هم آميختهء بازرگان و كشاورزند . « 4 » قدامه مىنويسد : از سلميّه تا دمشق راهى است كه به راه ميانه معروف و طول آن حدود 92 ميل است . « 5 » در قرن چهارم هجرى اصطخرى مىنويسد : بيشتر مردم آن هاشمىاند و شهر در كنار بيابان واقع است . « 6 » مقدسى نيز كه سلميّه را از شهرهاى اردوگاه حمص مىداند مطلب مهمى دربارهء آن ندارد . « 7 » اتابك عماد الدين زنگى در سال 532 ق از حمص به سلميه رفت و آنجا را فتح كرد . « 8 » ادريسى در نيمه قرن ششم هجرى در وصف سلميه مىنويسد : قلعهاى است مانند شهر كوچك و پرجمعيتى بر كنار بيابان و از آنجا تا حمص يك مرحله راه است . « 9 » ياقوت مىنويسد : سلميّه شهر كوچكى است در بيابان و از نواحى حماة است كه ميان آن دو ، دو روز راه است ، بعضى اين شهر را از نواحى حمص شمردهاند . در سلميه هفت محراب وجود دارد ؛ گفتهاند زير آنها قبور تابعين است . قبر نعمان بن بشير در راه سلميه به حمص واقع است . « 10 » در قرن هشتم ، حماة شهرى پر آب و درخت و پرنعمت بوده است . « 11 »
--> ( 1 ) . سفرنامهء ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 64 . ( 2 ) . تقويم البلدان ؛ ص 293 . ( 3 ) . المسالك و الممالك ؛ ص 58 . ( 4 ) . البلدان ؛ ص 103 . ( 5 ) . كتاب الخراج ؛ ص 83 . ( 6 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 64 و حدود العالم ؛ ص 172 . ( 7 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 217 . ( 8 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 4 ، ص 362 . ( 9 ) . نزهة المشتاق ؛ ج 2 ، ص 649 - 650 . ( 10 ) . معجم البلدان ؛ ج 3 ، ص 240 . ( 11 ) . تقويم البلدان ؛ ص 293 .